Alt üst bahsi nasıl hesaplanır?
Alt üst bahsinde tek soru vardır: maçta beklenen toplam gol sayısı kaçtır? Bu sayıya <strong>gol beklentisi</strong> denir ve ondan bir olasılık tablosu çıkarmak birkaç dakikalık iştir. Beklentiyi olasılığa çevirdiğinizde elinizde adil bir oran olur; asıl karar bu adil oranı piyasa oranıyla karşılaştırdığınızda verilir.
Güncellendi:
Önce Gol Beklentisini Bulun
Gol beklentisi, iki takımın atma ve yeme ortalamalarının birleşiminden çıkar. En basit yöntem şudur: ev sahibinin maç başına attığı gol ile rakibinin maç başına yediği golün ortalaması, ev sahibinin beklenen golüdür. Aynı hesap deplasman için tekrarlanır. İki sayının toplamı maçın toplam gol beklentisidir.
Bu yöntem kaba ama işe yarar bir başlangıçtır. Zayıf yanı örneklem büyüklüğüdür: beş maçlık bir ortalama tesadüfle savrulur, en az on beş maçlık veriyle çalışmak sonucu belirgin biçimde kararlı hâle getirir. Sezon başında geçen sezonun verisiyle karışık ortalama almak, tek başına yeni sezona bakmaktan daha güvenilirdir.
İkinci düzeltme lig ortalamasıdır. Bir ligin maç başına toplam gol ortalaması 2,4 iken başka bir ligde 3,1 olabilir. Takım ortalamalarını kendi liginin ortalamasına göre değerlendirmek, ligler arası karşılaştırmalarda yapılan en sık hatayı ortadan kaldırır.
Sayısal Örnek: Beklentiyi Hesaplama
Bir lig maçında iki takımın on beş maçlık ortalamalarını kullanarak toplam gol beklentisini çıkaralım.
- Ev sahibi maç başına attığı
- 1,7 gol
- Deplasman maç başına yediği
- 1,5 gol
- Ev sahibi beklentisi
- (1,7 + 1,5) / 2 = 1,6
- Deplasman attığı 1,2 — ev sahibi yediği 1,0
- (1,2 + 1,0) / 2 = 1,1
Bu 2,7 sayısı bundan sonraki her hesabın girdisidir. Yanlış bir beklenti, sonraki tüm olasılıkları aynı oranda yanlış yapar.
Beklentiden Olasılığa: Poisson Dağılımı
Gol sayısı, birbirinden bağımsız ve seyrek olayların dağılımına uyar; bunun matematiksel karşılığı Poisson dağılımıdır. Beklenti değerini bilirseniz, maçta tam olarak sıfır, bir, iki, üç gol olma olasılıklarını tek tek hesaplayabilirsiniz.
Alt üst bahsi bu olasılıkların toplamıdır. Alt 2,5 demek, toplam gol sayısının sıfır, bir ya da iki olması demektir; bu üç olasılığın toplamı alt bahsinin olasılığıdır. Üst 2,5 ise geriye kalan her şeydir, yani birden bu toplamın çıkarılmasıyla bulunur.
Poisson'un varsayımı golerin bağımsız olmasıdır ve bu varsayım tam olarak doğru değildir: kırmızı kart, erken gol ve maç sonunda öne geçen takımın oyunu yavaşlatması bağımsızlığı bozar. Model yine de piyasaya yakın sonuçlar verir; sapma genellikle çok yüksek ve çok düşük gol beklentilerinde büyür.
Gol Beklentisine Göre Alt Üst Olasılıkları
Aşağıdaki tablo Poisson dağılımıyla hesaplanmıştır. Sağdaki iki sütun, o olasılığın adil oran karşılığıdır: marjsız, yani hiçbir komisyon içermeyen oran.
| Gol beklentisi | Alt 2,5 | Üst 2,5 | Adil oran (Alt) | Adil oran (Üst) |
|---|---|---|---|---|
| 2,0 | %67,7 | %32,3 | 1,48 | 3,10 |
| 2,2 | %62,3 | %37,7 | 1,61 | 2,65 |
| 2,5 | %54,4 | %45,6 | 1,84 | 2,19 |
| 2,7 | %49,4 | %50,6 | 2,02 | 1,98 |
| 3,0 | %42,3 | %57,7 | 2,36 | 1,73 |
| 3,2 | %38,0 | %62,0 | 2,63 | 1,61 |
| 3,5 | %32,1 | %67,9 | 3,12 | 1,47 |
Dikkat edilecek nokta: 2,7 beklentide alt ve üst neredeyse eşittir. Piyasa 2,5 çizgisini bu yüzden en sık 2,7 civarındaki maçlara koyar — denge orada kurulur.
Aynı Maç, Farklı Çizgiler
2,7 gol beklentisi olan bir maçta üç farklı çizginin olasılık karşılığı. Çizgi değiştikçe olasılık ve dolayısıyla adil oran hızla kayar.
| Çizgi | Üst olasılığı | Üst adil oran | Alt olasılığı | Alt adil oran |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 | %75,1 | 1,33 | %24,9 | 4,02 |
| 2,5 | %50,6 | 1,98 | %49,4 | 2,02 |
| 3,5 | %28,6 | 3,50 | %71,4 | 1,40 |
Üst 1,5 oranının düşük olması bahsin kolay olduğu anlamına gelmez; olasılığı yüksek olduğu için oran düşüktür. İki taraf da aynı beklenen değeri taşır, aradaki tek fark marjdır.
Piyasa Oranıyla Karşılaştırma: Değer Var mı?
Modeliniz bir olasılık verdi. Karar, bu olasılığı piyasanın marjdan arındırılmış olasılığıyla karşılaştırdığınızda çıkar.
- Model: Üst 2,5 olasılığı (beklenti 2,7)
- %50,6
- Piyasa oranı Üst 2,5
- 1,85 → ima ettiği %54,1
- Piyasa oranı Alt 2,5
- 1,95 → ima ettiği %51,3
- Toplam
- %105,4 → marj %5,4
- Marjdan arındırılmış Üst olasılığı
- 54,1 / 105,4 = %51,3
Bu sonuç önemlidir: çoğu hesap değer bulamamakla biter ve bu normaldir. Değer aramak, her maçta bir bahis bulmak değil, çok sayıda maçta hiçbir şey yapmamayı göze almaktır.
Hesabı Bozan Dört Kaynak
Küçük örneklem
Beş maçlık ortalama tesadüfle savrulur. İki büyük skorlu maç, ortalamayı gerçekte olmayan bir seviyeye taşır. En az on beş maçlık veri, bu gürültünün büyük bölümünü söndürür.
Lig farkını gözden kaçırmak
Takım ortalamaları kendi liginin gol ortalamasına göre anlamlıdır. Maç başına 2,4 gol atılan bir ligdeki 1,5'lik ortalama ile 3,1 gollü bir ligdeki 1,5 aynı şeyi ifade etmez.
Kadro ve sakatlık bilgisini atlamak
Golcünün ya da ilk kalecinin yokluğu beklentiyi yarım gole kadar kaydırabilir. Model geçmiş ortalamaya bakar; bugünün kadrosunu bilmez ve bu düzeltmeyi sizin yapmanız gerekir.
Bağımsızlık varsayımına fazla güvenmek
Poisson gollerin birbirinden bağımsız olduğunu varsayar. Erken kırmızı kart, erken gol ve öne geçen takımın oyunu yavaşlatması bu varsayımı bozar. Model bir tahmindir, kesin sonuç değildir.
Sık Sorulan Sorular
İki adımda. Önce iki takımın atma ve yeme ortalamalarından toplam gol beklentisini çıkarırsınız. Sonra bu beklentiyi Poisson dağılımına verip toplam golün sıfır, bir, iki olma olasılıklarını toplarsınız; çıkan sayı Alt 2,5 olasılığıdır. Üst, birden bu toplamın çıkarılmasıyla bulunur.
Çünkü Avrupa liglerinin maç başına gol ortalaması genellikle 2,5 ile 2,9 arasındadır ve 2,5 çizgisi bu aralıkta alt ile üstü neredeyse eşitler. Dengeli bir piyasa, iki tarafa da benzer hacim çeker; operatör açısından en verimli çizgi budur.
Olasılığın tersidir: bir bahsin hiçbir komisyon içermeseydi taşıyacağı oran. Olasılık %50 ise adil oran 2,00'dir. Piyasa oranı her zaman bunun altındadır; aradaki fark operatörün marjıdır ve uzun vadedeki asıl maliyettir.
Önce modelinizi sorgulayın. Piyasa, sizin göremediğiniz bilgileri de fiyatlamış olabilir: kadro, hava, motivasyon. Modeliniz piyasadan sistematik olarak yüksek çıkıyorsa büyük olasılıkla beklentiyi fazla hesaplıyorsunuzdur, değer bulmuş değilsinizdir.
Yaklaşık olarak çalışır ve piyasaya yakın sonuçlar üretir, ama varsayımı tam doğru değildir: goller birbirinden tamamen bağımsız değildir. Erken kırmızı kart, erken gol ve skorun oyun temposunu değiştirmesi sapma yaratır. Model bir referans noktasıdır, kesinlik iddiası taşımaz.
Çeyrek çizgi, bahsi iki eşit parçaya bölmek demektir: yarısı 2,0 çizgisine, yarısı 2,5 çizgisine yatırılır. Olasılığı bulmak için iki çizginin olasılığının ortalaması alınır. Toplam gol tam 2 olursa yarısı iade, yarısı sonuca göre işlem görür.
Yöntem aynıdır, girdi değişir. İlk yarıda atılan gol, maç toplamının yaklaşık yüzde kırkıdır; 2,7'lik bir maç beklentisi ilk yarı için kabaca 1,1 demektir. Bu beklentiyle aynı Poisson hesabı 0,5 ve 1,5 çizgileri için tekrarlanır.
İlgili sayfalar
- bahis marjı nasıl hesaplanırOranları olasılığa çevirip toplayın; %100'ü aşan kısım marjdır. Üç formül, maç örnekleri ve marjın uzun vadede size maliyeti.
- değer bahsi nedirDeğer bahsi, oranın ima ettiği olasılığı kendi tahmininizin aşmasıdır. Eşiğin formülü, marjın eşiği nasıl yukarı ittiği ve sayısal örnekler.
- handikap bahsi nasıl okunurHandikapta -0,5 ile -0,75 arasındaki fark iade ve yarım kayıp demektir. Tam, yarım ve çeyrek handikapların gol farkına göre sonuç tablosu.